Web Destekli Sosyal Beceri Eğitimi

Kapsam

Bu etkinlik; eğitim fakültelerinin Okul Öncesi Öğretmenliği lisans programında öğrenim gören öğretmen adaylarına yönelik olarak tasarlanmıştır. Etkinlik içeriği; kuramsal bilgiler ve uygulamalı atölye çalışmalarından oluşmakta olup şu temel başlıkları kapsamaktadır:

•    Sosyal Beceri ve Değerlendirme: Sosyal yeterlik kavramı, beceri ve performans yetersizliği farkı ile OSB olan çocuklarda sosyal becerilerin değerlendirilmesi.
•    Bilimsel Dayanaklı Uygulamalar: Doğrudan öğretim yönteminin basamakları ve sosyal öykülerin kuramsal temelleri.
•    Dijital İçerik Geliştirme: Web 2.0 araçları (PhotoStory, Pixton ve StoryboardThat) aracılığıyla sosyal durumlara uygun görsel ve metinsel dijital içeriklerin üretilmesi.
•    Öğretimsel Tasarım: Geliştirilen dijital sosyal öykülerin doğrudan öğretim planlarına yerleştirilmesi, planların hazırlanması ve katılımcı sunumları. Etkinlik, katılımcıların teorik bilgileri pratik atölye çıktılarına dönüştürdüğü etkileşimli bir eğitim sürecini içermektedir.

 

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin sosyal etkileşimde zorlanmaları ve rastlantısal öğrenme süreçlerine katılmada güçlük yaşamaları, sosyal yeterliliklerini desteklemek için özel eğitim yöntemlerine ihtiyaç duyulmasına neden olmaktadır (Radley vd., 2016). Bu bağlamda, erken çocukluk döneminde sunulan sosyal beceri eğitimi, hem OSB olan çocuklar hem de akranları için uzun vadeli akademik ve sosyal başarı açısından kritik bir öneme sahiptir (D’Agostino & Douglas, 2020). Buna karşın araştırmalar erken çocukluk eğitiminde OSB olan çocuklara yönelik öğretmen eğitiminin yetersiz olduğunu ve öğretmenlerin bilimsel dayanaklı uygulamalara erişimde sınırlılıklar yaşadıklarını göstermektedir (Creighton, 2017). Bu bağlamda, Web 2.0 araçlarının (PhotoStory, Pixton ve  StoryboardThat) eğitimde kullanımı, OSB olan çocukların sosyal becerilerini geliştirmeye yönelik etkili bir strateji olarak değerlendirilmektedir (Withey, 2017). Dijital sosyal öykülerin doğrudan öğretim yöntemiyle kullanımı, öğretmen adaylarına sosyal beceri öğretimi konusunda yapılandırılmış ve uygulanabilir bir öğretim stratejisi kazandırmaktadır (Radley vd., 2017).
Türkiye’de erken çocukluk döneminde özel eğitim 36 ayını tamamlamış özel gereksinimi olan çocuklar için zorunludur (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği [ÖEHY], 2018). Ülkemizde bu dönemde bulunan özel gereksinimi olan çocuklara sağlanan hizmetler okul öncesi öğretmenleri tarafından da sağlanmaktadır. Bu öğretmenler özel gereksinimi çocuklara yönelik sadece özel eğitim, kaynaştırma ya da meslek bilgisi seçmeli dersi olarak kapsayıcı eğitimine yönelik bir ders alarak mezun olmaktadırlar (Yüksek Öğretim Kurulu [YÖK], Eğitim Fakültesi Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları, 2018). Sosyal becerilerin öğretimi konusunda bilimsel dayanaklı uygulamaları kullanarak desteğe ve yönlendirilmeye gereksinim duyan okul öncesi öğretmenlerine ülkemizde sunulan hizmet öncesi eğitimlerde de sınırlılıklar olduğu bilinmektedir (Sucuoğlu ve Bakkaloğlu, 2017). Bu nedenle etkili eğitim programları ve destek mekanizmalarının sağlanması özel eğitim hizmetlerinin ve öğretmen-çocuk çıktılarının kalitesini artırmak adına kritik bir öneme sahiptir (Kretlow ve Bartholomew, 2010; Rakap ve Balıkçı, 2023). 
OSB olan çocuklarda sosyal becerilerin desteklenmesi için çeşitli bilimsel dayanaklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemler arasında doğrudan öğretim, sosyal öyküler ve teknoloji temelli uygulamalar gibi yaklaşımlar yer almaktadır (Creighton, 2017).

Doğrudan öğretim yöntemi, yapılandırılmış ve tekrar içeren bir öğretim yaklaşımı olup, OSB olan çocukların sosyal becerileri kazanmasında etkili bulunmuştur (Sansosti, 2010; Sargent, 1991). Sosyal öyküler ise, sosyal durumları açıklayarak OSB olan çocukların uygun sosyal tepkileri anlamalarına ve geliştirmelerine yardımcı olan bir yöntemdir (Sani Bozkurt & Vuran, 2014).
Teknoloji temelli uygulamalar, OSB olan çocukların sosyal beceri kazanım süreçlerini desteklemek için giderek daha fazla kullanılan bir yöntemdir. Video modelleme, sanal gerçeklik ortamları ve dijital sosyal öykülerin kullanımı, OSB olan çocukların sosyal etkileşimlerini artırmada etkili bulunmuştur (DiGennaro Reed, Hyman & Hirst, 2011). Bu nedenle, öğretmenlerin bu kanıta dayalı yöntemleri sınıf ortamlarında etkili bir şekilde kullanmaları, OSB olan çocukların sosyal gelişimini desteklemeye önemli katkılar sağlamaktadır.

OSB olan çocuklarda sosyal becerilerin desteklenmesi için çeşitli bilimsel dayanaklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemler arasında doğrudan öğretim, sosyal öyküler ve teknoloji temelli uygulamalar gibi uygulamalar gösterilmektedir.  Bu araştırma kapsamında öğretmenlere web 2.0 araçları (PhotoStory, Pixton ve StoryboardThat) kullanılarak erken çocukluk dönemindeki sosyal becerilerin öğretimine yönelik katılımcıların doğrudan öğretime dayalı öğretim planları hazırlayabilmeleri ve hazırladıkları bu planları sunabilmeleri hedeflenmektedir. Böylece ileriki meslek yaşantılarında otizmli çocuklarla erken dönemde ilk kez karşılaşma olasılığı yüksek olan okul öncesi öğretmen adayları bu çocuklara ya da gelişimsel yetersizlik yaşayan diğer çocuklara yönelik bilimsel dayanağı olan alternatif bir müdahale planı öğrenmiş olacaklardır.
 

Menüyü Kapat